Biochemia

Prowadzący

Czas Trwania Warsztatów

25 godzin lekcyjnych (5 dni po 5 godzin lekcyjnych)

Biochemia

Fotosynteza okiem biologa, chemika i biochemika

W podręcznikowej definicji fotosynteza to odbywający się w obecności wody proces, dzięki któremu rośliny zielone przekształcają przy udziale energii świetlnej produkowany przez inne organizmy dwutlenek węgla w glukozę i życiodajny tlen. Mało kto zdaje sobie sprawę, że u podnóża odkrycia zjawiska, które utrzymuje byt świata żywego, leży haniebne... morderstwo. Podczas zajęć zajrzymy za kulisy niezwykłego fotosyntetycznego mechanizmu. Zbadamy wnętrze chloroplastów, przeprowadzimy dowody na istnienie procesu, przeanalizujemy wpływ różnych czynników na intensywność fotosyntezy, a nawet odbędziemy naukową podróż z parapetu, przez oceaniczne głębie, aż do laboratorium kryminalistycznego.

Do kogo kierowany jest ten warsztat?

Jeśli chcesz dowiedzieć się, co wspólnego mają kwiaty doniczkowe w oknie u babci, kury i policjanci z Archiwum X – czuj się zaproszony! Warsztaty kierowane są do młodzieży o interdyscyplinarnych zainteresowaniach z pogranicza biologii i chemii. Szczególnie zachęcamy do udziału adeptów konkursów kuratoryjnych i olimpiad przedmiotowych oraz młodzież wiążącą swoją przyszłość z kierunkami takimi jak biotechnologia, biologia oraz chemia.

Przed warsztatami warto uporządkować podstawową wiedzę na temat fotosyntezy oraz przypomnieć sobie obliczenia stężenia procentowego.

Dlaczego warto wziąć udział w tym warsztacie?

Warsztaty ukierunkowane są na gruntowne poznanie procesu fotosyntezy od strony teoretycznej i praktycznej. W atmosferze dobrej zabawy uczestnicy będą mieli okazję:

  • nauczyć się patrzeć na zachodzące w przyrodzie procesy z punktu widzenia biologa, chemika, biochemika i biotechnologa; 
  • poznać warsztat metodyczny badacza, nauczyć się formułować hipotezy, wykonywać obserwacje oraz wyciągać poprawne wnioski. Szczególny nacisk zostanie położony na logiczne myślenie oraz poszukiwanie ciągów przyczynowo-skutkowych;
  • poznać techniki badawcze umożliwiające prowadzenie własnych badań w domu;
  • zaczerpnąć inspiracje do własnej pracy badawczej (np. na potrzeby uczestnictwa w olimpiadzie biologicznej);
  • zweryfikować w praktyce, które z marzeń o pracy biologa, chemika czy biotechnologa jest najbliższe wrodzonym predyspozycjom i umiejętnościom.

Program warsztatu

Dzień pierwszy

Zielone perpetuum mobile

Wejdziemy dziś w świat, w którym jeden kwant światła wprawia w ruch całą fotosyntetyczną maszynerię. Rośliny w procesie fotosyntezy niczym perpetuum mobile wykorzystują energię świetlną z niespotykaną i niemożliwą do powtórzenia w warunkach sztucznych wydajnością. Dlaczego rośliny zdolne są do przeprowadzania tak niezwykłego zjawiska? I... czy tylko rośliny zielone? Zapraszam na mikroskopową wycieczkę w krainę chloroplastów!

Dzień drugi

Glony lecą w kulki, a Ty?

Zabawimy się dziś w producenta piłek i pomożemy glonom lecieć w kulki. Ale nie po to, by z kogo- i czegokolwiek sobie żartować, ale by odpowiedzieć na poważne naukowe pytania! Dzięki własnoręcznie przygotowanym wskaźnikom tlenu i dwutlenku węgla zmieniającym w czasie zabarwienie, zaobserwujemy sukcesywne zachodzenie fotosyntezy. 

Dzień trzeci

Tea time u Roberta Hilla

Cofniemy się do lat trzydziestych XX wieku, by odpowiedzieć na pytanie, czy tlen powstający w procesie fotosyntezy pochodzi z wody, czy z dwutlenku węgla. Sprawdzimy, czy na intensywność procesu wpływa „najedzenie się” roślin. A może lepsza... gorąca atmosfera?

Dzień czwarty

Chromatografia – gra w kolory

Najbardziej barwnym bohaterem fotosyntezy jest niewątpliwie chlorofil. Ale to towarzyski element – na scenie fotosyntetycznego fenomenu nie występuje sam. Dziś poznamy jego towarzyszy, a to wszystko dzięki chromatografii – odkrytej przypadkowo technice, która zrewolucjonizowała świat nauk przyrodniczych, począwszy od biochemii, przez chemię organiczną aż na medycynie sądowej skończywszy.

Dzień piąty

Świeć... przykładem! Fluorescencja i bioluminescencja

Dziś w roli posłańców dobrych, biologicznych wieści wystąpią robaczki świętojańskie, okrzemki i kury – oczywiście, w towarzystwie chlorofilu. Poznamy rodzinę porfiryn – niezwykle użytecznych w naukowym świecie związków chemicznych – i wyizolujemy niektóre z nich. Na chwilę staniemy się detektywami z pionu kryminalistycznego – i nie szkodzi, że w umundurowaniu chemika, a nie policjanta!

Chociaż wiedza stwarza problemy, to ignorancja ich nie rozwiąże.

Isaac Asimov