Logo Obozu Naukowego

Chemia fizyczna

Prowadzący

Czas Trwania Warsztatów

25 godzin lekcyjnych (5 dni po 5 godzin lekcyjnych)

Chemia fizyczna

Od fascynujących eksperymentów chemicznych, przez zjawiska z chemii fizycznej po nanomateriały

Chemia to nie tylko wybuchy i pożary. To tętniąca kolorami i życiem dziedzina nauki, która jest fascynująca, a jej poznanie pozwala na dostrzeganie piękna nauki w życiu codziennym. Warsztat przedstawi w prosty sposób chemię, z którą mamy do czynienia na co dzień. Zajęcia wychodzą naprzeciw chemii w szkole i rozwijają zagadnienia, które są warte zgłębiania. Uczestnicy wcielą się w rolę badaczy, którzy będą samodzielnie i w grupach wykonywali eksperymenty, poznając liczne zagadnienia, począwszy od kwasów i zasad, przez zjawiska z chemii fizycznej po nanomateriały.

Do kogo kierowany jest ten warsztat?

Warsztaty dedykowane są uczniom zainteresowanym naukami ścisłymi, w tym: chemią, biologią, fizyką i matematyką. Predyspozycje: umiejętność pracy w grupie, otwartość, chęć do poznawania nowych rzeczy, wytrwałość. Zainteresowania: chemia, inżynieria materiałowa, fizyka, nanotechnologie, biotechnologia.

Uczestnicy powinni posiadać znajomość podstawowych zagadnień związanych z chemią: wiedza czym jest układ okresowy pierwiastków, kwasy i zasady (pojęcia ogólne). Reszta zostanie omówiona na zajęciach.

Lubisz chemię? Zawsze marzyłeś o eksperymentowaniu w laboratorium? Lubisz odkrywać nieznane? Chcesz odkryć coś nowego? Te zajęcia są właśnie dla Ciebie.

Dlaczego warto wziąć udział w tym warsztacie?

Uczestnicy zajęć:

  • rozwiną umiejętność pracy w zespole,
  • poznają nowe zagadnienia,
  • zdobędą wiedzę przydatną w życiu codziennym,
  • dowiedzą się co ma wspólnego chemia z innymi dziedzinami np. inżynierią samolotową.

Program warsztatu

Dzień pierwszy

Chemia koloru

Na zajęciach uczestnicy będą poznawali zagadnienia związane z barwami. Kwasy i zasady, z którymi spotykamy się na co dzień to nie tylko ocet i soda oczyszczona. Ilość kwasów i zasad, a także substancji reagujących na zmianę barwy jest więcej niże możemy sobie wyobrazić. Na zajęciach uczestnicy wyizolują naturalne barwniki, które posłużą jako wskaźniki pH. Zapoznają się także z zagadnieniami związanymi z kolorem, przechodząc do spektroskopii. W trakcie warsztatu wytworzony zostanie m.in. spektroskop, którym będą badane widma pochodzące z różnych źródeł światła. Po tych zajęciach zagadnienia takie jak długość fali, absorpcja, widmo, antocyjany, czy karotenoidy nie będą straszne. A to tylko kilka zagadnień, które do omówienia będą opatrzone ciekawymi eksperymentami.

Dzień drugi

Chemia fizyczna

Drugi dzień warsztatu poświęcony będzie chemii fizycznej. Uczestnicy poznają liczne zagadnienia z tej dziedziny, przekonując się, że chemia i fizyka są związane ze sobą. Procesy egzoenergetyczne, endoenergetyczne, entropie i entalpie, a także lepkości, gęstości, ściśliwości i wiele innych zagadnień, które poruszymy będą wytłumaczone w trakcie eksperymentowania. Wytworzona zostanie lampa typu lawa i gaśnica. Będziemy również rozpoznawali liczne substancje chemiczne. Omówione zostaną procesy, w trakcie których pochłaniane jest lub wydzielane ciepło. Uczestnicy wykonają również eksperymenty w trakcie, których ciecz ochłodzi się lub ogrzeje bez użycia lodówki lub zewnętrznego źródła światła.

Dzień trzeci

Chemia życia

DNA każda zna, jednak DNA to nie jedyna molekuła, która jest istotna dla życia. Na zajęciach uczestnicy dowiedzą się, czym są mutacje genetyczne i co mają wspólnego z chemią. Omówione zostaną właściwości koloidów i polimerów, wykonane zostaną eksperymenty obrazujące ich tworzenie, wytrzymałość, elastyczność oraz inne właściwości fizyko-chemiczne. Uczestnicy samodzielnie wytworzą polimery na bazie zarówno naturalnych, jak i syntetycznych związków chemicznych, a następnie zbadają ich właściwości. Ten dzień to także wiele zagadnień związanych z lekami i suplementami. Jeśli chcesz się dowiedzieć co ma wspólnego szklanka z bananem, a banan z chorobami serca, ten warsztat jest właśnie dla Ciebie.

Dzień czwarty

Nanoświat

Uczestnicy samodzielnie wytworzą nanomateriały, które zostaną wykorzystane do eksperymentowania w celu oczyszczania roztworów z substancji chemicznych. Na dodatek materiały te będzie można przyciągnąć przez magnes. Na zajęciach pojawią się takie zagadnienia jak ferromagnetyzm, paramagnetyzm, histereza i wiele innych, a to dopiero początek. Uczestnicy dowiedzą się co ma wspólnego rdza z leczeniem raka i dlaczego nie wszystko co „nano” jest dobre. Zajęcia te będą wprowadzeniem do nanoświata, który jest nadal nieodkryty i fascynujący. Uczniowie przekonają się, jaki wpływ na organizm mają nanomateriały i dowiedzą się co ma wspólnego żółw morski z bluzą polarową. 

Dzień piąty

Chemia zapachu

Na zajęciach uczniowie samodzielnie wytworzą hit kosmetyczny – hydrolat, czyli wodę zapachową bez konserwantów. Poznają także zagadnienia związane z zapachem. Nie obędzie się bez uzyskiwania terpenów z roślin, a także łączenie ich. Zajmiemy się również destylacją, którą każdy chemik musi opanować. Dodatkowo uczestnicy wykonają samodzielnie mydła z dodatkiem wód kwiatowych oraz poznają sekrety komercyjnych kosmetyków. Ten warsztat to nie tylko mieszanie w kolbie. To poznawanie wpływu licznych związków na cały organizm. Uczestnicy poznają zagadnienia takie jak parabeny, mikroplastik, emulsje, detergenty, zole, żele i wiele innych. Pojawi się także osmoza i rozdzielanie substancji: omówione zostanie pojęcie osmozy, chromatografia, wykonane zostaną eksperymenty obrazujące zjawisko wędrowania rozpuszczalnika, różnice pomiędzy rozpuszczalnikami oraz rozdzielanie substancji. Uczestnicy przekonają się, że substancje które stosujemy na co dzień do higieny oraz zachowania czystości np. w kuchni mogą mieć katastrofalne skutki jeśli… na to pytanie odpowiemy na zajęciach.

Jeśli nie możesz czegoś prosto wytłumaczyć, to znaczy że nie rozumiesz tego dostatecznie dobrze.

Richard Feynman