Mały wielki mikroświat

Prowadzący

Czas Trwania Warsztatów

25 godzin lekcyjnych (5 dni po 5 godzin lekcyjnych)

Mały wielki mikroświat

Warsztaty biologiczne z elementami chemii i fizyki

Świat to nie tylko smartfony, tablety i internetowe znajomości. Chwila refleksji wystarczy, by zobaczyć, jak wiele naukowych pytań niesie ze sobą codzienność. Być może zastanawiałeś się, jak dyplomatycznie podziękować kolonii mrówek za zbyt długi pobyt w mieszkaniu, czy mały kurczak w jajku ma czym oddychać... A może wierciło Ci dziurę w brzuchu pytanie, czym zol różni się od żelu, czy coca-cola pomaga w problemach sercowych, a Red Bull naprawdę dodaje skrzydeł? Aby odpowiedzieć na te i mnóstwo innych pytań, zagłębimy się w mały wielki mikroświat. Okiem biologa, chemika i fizyka spróbujemy spojrzeć na niezwykłe procesy, niepostrzeżenie zachodzące w przyrodzie. Między innymi umieścimy dafnie na oddziale kardiologicznym, zbadamy, dlaczego tak trudno ugasić pragnienie „zwykłymi” sokami i zastanowimy się, czy niebo aby na pewno ma niebieski kolor.

Do kogo kierowany jest ten warsztat?

Warsztat skierowany jest do młodzieży pragnącej rozszerzyć swoją wiedzę z biologii, chemii i fizyki. Szczególnie zapraszamy uczestników stawiających swoje pierwsze kroki w samodzielnej pracy badawczej, a także tych, którzy takie prace chcieliby podjąć.

Dlaczego warto wziąć udział w tym warsztacie?

Zadaniem warsztatów jest rozbudzenie wśród uczestników ciekawości otaczającego świata, a także stworzenie atmosfery, w której banalne, codzienne pytania stają się poważnymi problemami naukowymi.

Uczestnicy zajęć:

  • poznają podstawy metodologii badań w naukach przyrodniczych m.in. różnice pomiędzy obserwacjami i wnioskami;
  • spróbują znaleźć rozwiązania problemów badawczych, które z powodzeniem znajdują zastosowania w życiu codziennym;
  • nauczą się tworzyć ciągi logiczne (przyczynowo-skutkowe) oparte na wiedzy z zakresu biologii, chemii i fizyki;
  • nauczą się planować własne eksperymenty i prowadzić obserwacje zoologiczne w skali mikro i makro.

Program warsztatu

Dzień pierwszy

Żyj kolorowo

Warsztaty rozpoczynamy podróżą od skali makro do mikro. Na początek zbadamy doświadczalnie, czy owady mają swoje ulubione kolory, a potem poszukamy odpowiedzi na pytanie, jak to jest z pamięcią u pszczół. Przy okazji spróbujemy wyjaśnić mechanizm widzenia u zwierząt. Wiedza z fizyki pomoże nam znaleźć prawdziwy kolor nieba oraz odpowie, dlaczego tęcza jest wielobarwna i powstaje najczęściej po deszczu.

Dzień drugi

W królestwie mrówek

Każdy, kto doświadczył mieszkania pod jednym dachem z mrówkami wie, jak ci drobni współlokatorzy są uciążliwi i jak trudno wyplenić te, poniekąd sympatyczne, zwierzęta. Dziś, śladem genialnego amerykańskiego fizyka, Richarda Feynmana, zbadamy gust żywieniowy mrówek i spróbujemy zaadoptować otrzymane wyniki do wypłoszenia mrówek z mieszkania bez drogich i nieprzyjemnych środków trujących. Zastanowimy się nad sposobem komunikacji wśród mrówek, a także poszukamy odpowiedzi na pytanie, dlaczego kolonie mrówek są obiektem zainteresowania badaczy ruchu drogowego.

Dzień trzeci

Rozwielitki na energetykach

Rozwielitki to małe zwierzęta kupowane najczęściej przez miłośników akwarystyki jako pożywienie dla ryb. Dziś wystąpią w roli modelu naukowego. Skonstruujemy rozwielitkom mikroskopowy oddział kardiologiczny, na którym sprawdzimy wpływ różnych czynników na szybkość akcji serca dafni. Nie obędzie się bez coca-coli i popularnych energetyków!

Dzień czwarty

Jajeczne piłeczki

Czy kurczaczek rozwijający się w jajku oddycha? A może....wcale nie jest mu to potrzebne? Jak na prawdziwego naukowca przystało, sprawdzimy to doświadczalnie! A ponieważ nauka to nie tylko poważne pytania i równie poważne odpowiedzi, ale także prawdziwa zabawa, pobawimy się własnoręcznie skonstruowanymi jajecznymi piłeczkami! Czy będzie to zabawa hipo-, czy hyper- ? Przy okazji zastanowimy się, co łączy kurze jaja ze skamielinami, poznamy krótkie vademecum młodego paleontologa i zastanowimy się, jakie napoje – i dlaczego! – nie służą miłośnikom biegania i siłowni.

Dzień piąty

Ciepło, cieplej, gorąco!

Drożdże – jednokomórkowe grzyby - stanowią jeden z wielu modeli obecnych na co dzień w tysiącach laboratoriów biotechnologicznych, genetycznych i biologii molekularnej. Dzięki badaniom nad drożdżami posunięto naprzód setki projektów zmierzających do zrozumienia trapiących dzisiejsze cywilizacje chorób. Jednym z wyróżników drożdży jest proces fermentacji – odkryty przez Ludwika Pasteura w XIX wieku, zachęconego do badań przez lokalnego producenta...spirytusu. W dzisiejszej retrospektywie empirycznie sprawdzimy, jakie produkty powstają podczas fermentacji oraz dokonamy biologicznej i chemicznej charakterystyki procesu.

Nie jesteśmy od tego, aby mówić naturze jak ma wyglądać.

Richard Feynman