Logo Obozu Naukowego

Olimpiada z chemii

Prowadzący

Czas Trwania Warsztatów

25 godzin lekcyjnych (5 dni po 5 godzin lekcyjnych)

Olimpiada z chemii

Warsztaty przygotowujące do Olimpiady Chemicznej

Czy zastanawialiście się kiedyś, czy gazy szlachetne są na pewno aż tak szlachetne, że nie chcą reagować z innymi pierwiastkami? Czy w chemii organicznej DEAD znaczy to samo, co w języku angielskim oraz czym benzyn różni się od benzenu? Na te i wiele innych pytań znajdziecie odpowiedź podczas pięciu dni warsztatu, którego głównym celem jest rozpoczęcie przygody z Olimpiadą Chemiczną i przygotowanie do niej. W trakcie warsztatu uczestnicy będą mogli spróbować swoich sił nie tylko w teorii, ale przede wszystkim w praktyce. Dodatkowo, w czasie wolnym zostanie przeprowadzony pokaz doświadczeń chemicznych, których przebieg zostanie omówiony na zajęciach.

Do kogo kierowany jest ten warsztat?

Warsztat skierowany jest do pasjonatów chemii, którzy chcieliby przygotować się do Olimpiady Chemicznej lub są zainteresowani studiami chemicznymi, biologicznymi i medycznymi.  Zachęcamy do udziału osoby, które mają małe doświadczenie w rozwiązywaniu zadań eksperymentalnych. Wskazane jest, aby uczestnicy mieli opanowany materiał z chemii na poziomie rozszerzonym (nie jest to konieczne, ale na pewno ułatwi zrozumienie omawianych zagadnień).

Niezbędny sprzęt

Podczas warsztatu będziemy rozwiązywać wiele zadań obliczeniowych, dlatego uczestnik powinien mieć swój kalkulator naukowy (przyda się na Olimpiadę!) lub smartfon z odpowiednią aplikacją.

Dlaczego warto wziąć udział w tym warsztacie?

Uczestnik warsztatu przygotowujący się do udziału w Olimpiadzie Chemicznej:

  • poszerzy swoją wiedzę oraz pozna metody i sposoby rozwiązywania zadań olimpijskich;
  • wykształci umiejętności umożliwiające samodzielne przygotowywanie się do Olimpiady w domu;
  • zgłębi zagadnienia, które nie są omawiane w szkole! (identyfikacja struktury związku organicznego na podstawie widm spektroskopowych, wstęp do krystalografii);
  • usystematyzuje wiedzę o poszczególnych grupach związków chemicznych, zwłaszcza reakcjach charakterystycznych grup funkcyjnych związków organicznych;
  • umożliwi samodzielne wykonanie analiz eksperymentalnych (w zależności od poziomu zaawansowania uczestnicy będą mogli wykonywać zadania laboratoryjne o zróżnicowanym poziomie trudności).

Program warsztatu

Dzień pierwszy

Chemia nieorganiczna i analityczna, wstęp do krystalografii

Warsztaty rozpoczniemy od zadań z chemii nieorganicznej poznając ciekawe reakcje charakterystyczne dla poszczególnych pierwiastków i ich związków. Rozwiązując zadania zdobytą wiedzę połączymy z chemią koordynacyjną. Zapoznamy się również z zagadnieniami analizy rentgenograficznej i rozwiążemy łamigłówki krystalochemiczne, które wprowadzą nas w uporządkowany świat symetrii. Nie zapomnimy też o chemii analitycznej i rozwiążemy zadania dotyczące dysocjacji elektrolitycznej, protolizy, kompleksowania oraz strącania i rozpuszczalności osadów.

Dzień drugi

Chemia fizyczna

Kolejny dzień warsztatów będzie dotyczył zjawisk fizycznych towarzyszących reakcjom chemicznym. Nauczymy się, jak można wyznaczyć podstawowe funkcje termodynamiczne oraz w jaki sposób możemy ich użyć do określania kierunku przebiegu reakcji chemicznych. Przyjrzymy się im również pod kątem kinetyki. Naszą wiedzę zastosujemy również do rozwiązywania problemów opisujących reakcje katalityczne, w tym enzymatyczne oraz rozpady promieniotwórcze.

Dzień trzeci

Laboratorium Olimpijczyka – chemik-detektyw w akcji

Na początku części laboratoryjnej rozgrzewką chemiczną będzie poznanie reakcji charakterystycznych – uczestnicy będą mogli wykonywać „ślepe próby” przechodząc następnie do zadań polegających na identyfikacji danej substancji zarówno pojedynczo, jak i w mieszaninie. W zależności od poziomu zaawansowania i opanowanego materiału, uczestnicy będą mogli wykonywać zadania o zróżnicowanym stopniu trudności. 

Dzień czwarty

Chemia organiczna z elementami chemii metaloorganicznej i podstawy spektroskopii

W tej części warsztatów przypomnimy sobie i poznamy mniej popularne reakcje charakterystyczne dla poszczególnych grup związków organicznych. Dowiemy się np. jaki jest mechanizm działania enzymu wydzielanego w sytuacji kryzysowej przez termity broniące swojego gniazda, który oparty jest na reakcji addycji sprzężonej do α,β-nienasyconego związku karbonylowego. Nauczymy się dedukować struktury cząsteczek organicznych na podstawie widm spektroskopowych (MS, IR, NMR).

Dzień piąty

Laboratorium Olimpijczyka ciąg dalszy

Ostatni dzień warsztatów poświęcimy na kontynuację części laboratoryjnej. Podsumowaniem zajęć będzie przeprowadzenie konkursu, który wyłoni „Chemicznego Olimpijczyka ONPW”.

Niczego w życiu nie należy się bać, należy to tylko zrozumieć.

Maria Curie-Skłodowska